Triết gia KIM ÐỊNH đề BẠT

VỀ NGUỒN VIỆT ÐẠO

của LM Trần Cao Tường

     Việc thâu nhận Thiên Chúa giáo vào Việt Nam cho tới nay mới xảy ra trong giai đoạn một mà Nietzche gọi là của Lạc Ðà: ai muốn chất lên lưng cái gì nó cũng ngoan ngoãn chở tuốt hết, không đặt một vấn đề nào, như hỏi tại sao lại bảo tin như thế mà không thế khác. Nhưng rồi với sự tiến triển của tâm thức thì trước sau sẽ đến giai đoạn hai của Sư Tử: nó sẽ gầm thét vang trời và muốn tung tất cả xuống khỏi lưng để xét lại từng điểm, rồi chọn lựa, cũng có thể cuối cùng nó sẽ thu nhận toàn bộ như trước, nhưng không phải là nhận cách tối mặt nữa, mà đầy ý thức. Từ đó nó sẽ bước êm vào giai đoạn ba của Hài Nhi với cuộc sống viên mãn tròn đầy không còn gì phải thắc mắc, vì đã đi hết đường phát triển lý trí siêu linh rồi, chỉ còn việc sống như chơi với Hóa nhi hí lộng. Ðó là giai đoạn sau này: đến đâu sẽ tính tới đó.

Chỉ biết rằng theo kinh nghiệm lịch sử thì nếu bước đầu của giai đoạn hai mà đi mạnh được vào đường tâm lý xã hội thì những thiệt hại do cơn khủng hoảng nếu có sẽ giảm thiểu tối đa. Vậy mà ta thấy cuốn VỀ NGUỒN VIỆT ÐẠO này đi được như thế, nên ta có thể vui mừng vỗ tay khen ngợi.

Những đề tài của Về Nguồn Việt Ðạo đều hướng về tổ tiên dân tộc: nào tiên rồng, đạo tổ, nào trầu cau, đạo trống, rồi trống Ðông Sơn. Ðề tài nào cũng được trình bày cách chân thành trung thực. Ðây quả là một ngạc nhiên thích thú cho tôi, vì ai cũng biết đạo Thiên Chúa phát xuất tự Tây phương du nhập chưa được sửa soạn nhiều cho việc phục Việt, nên trên nẻo đường về tương đối gặp nhiều khúc khuỷu hơn. Vậy mà Về Nguồn Việt Ðạo đã đi được một bước vững chãi như thế hỏi sao không gây thích thú được.

Kim Ðịnh