|
39 Tin Vui 22A THỜI ĐIỂM BÚP BÊ KHÔNG MẶT CỦA DÂN AMISH
Dân Amish ở vùng bắc nước Mỹ có một lối sống rất khác lạ, rất ngược đời, nhưng lại thật an bình hạnh phúc. Họ thuộc một lớp dân đặc biệt từ Thụy Sĩ bị bách hại phải chạy sang Mỹ khoảng năm 1720, nhất định sống với nhau thành những cộng đồng riêng biệt trong những nông trại ở một số tiểu bang miền Bắc.
Một trong những phong tục đặc biệt của người Amish là khi con gái đi lấy chồng, bà mẹ tự tay làm cho con một búp bê không mặt, nghĩa là trên mặt không vẽ mắt, mũi, miệng, tai gì hết, và các ngón tay ngón chân cũng không rõ nét. Mà bà mẹ nào cũng làm như vậy, không cần phải đẹp đẽ cầu kỳ gì cả, nhưng mỗi búp bê đều mang sắc thái riêng, nhận ra ngay nét riêng biệt của người mẹ làm. Trao búp bê không mặt cho con là trao một của hồi môn đầy ý nghĩa, sẽ làm cho con giầu lắm, chứ không bao giờ trao vàng bạc gì cả, vì người Amish không đeo vàng, không trang điểm. Thậm chí áo họ mặc thường ngày cũng không có cúc, vì cúc cũng là đồ trang sức khoe mẽ.
Con búp bê đó sẽ để mãi trong phòng, luôn nhắc nhở cho con rằng không cần phải sơn trét vào mặt những vinh hoa giả tạo. Vì mặt con được tạo dựng giống Chúa rồi. Còn mặt nào đẹp hơn? Bên trong nội tâm con, dưới mái nhà con, đã sẵn kho tàng giầu có rồi, con hãy hướng vào mà khai mỏ, mà xây dựng cho gia đình con thành một tổ ấm. Con hãy tập âm thầm chịu đựng, ẫn mặt đi và bằng lòng thua thiệt thì gia đình mới hạnh phúc được. Còn cứ đua đòi lo giương mặt ra, thì dễ thành mặt thớt, mặt mo, mặt mẹt.
Chủ trương của họ là không để thói phô trương chạy theo thị hiếu làm hủy hoại đời sống hạnh phúc đơn giản, nên nhà họ không có những gì mà khoa học thời mới phát minh ra như điện, xe hơi, điện thoại, Tivi. Khó có thể tưởng tượng nổi rằng ở ngay trên đất Mỹ này bây giờ mà vẫn có nhiều người như thế chủ ý không sài đèn điện, không mua sắm Tivi, tủ lạnh, máy giặt, máy sấy, không mất tiền cho bất cứ gì gọi là máy móc. Họ có một đời sống rất ngăn cách với thế giới bên ngoài, không chịu để người lạ bước vào trong gia đình họ.
Và rồi cứ theo đạo lý và đường lối sống giản đơn như thế, người Amish đã và đang sống rất hạnh phúc và an bình giữa một xã hội Mỹ xem ra văn minh mà rối loạn. Thì ra điều quan trọng là: văn minh nào thì văn minh, đường nào thì đường, điều cốt tủy vẫn là văn minh hay con đường đó có làm cho người ta sống nở hoa hạnh phúc không. Về điều này người Mỹ đang phải chạy đi tìm nơi người Amish, về một lối sống đơn giản chứ không quá phiền toái như ngày nay. Những cảm nghiệm kể lại đã làm say mê những người đang bị chìm ngập trong vòng hỗn loạn cuộc sống văn minh máy móc làm mất tính người này. Điều quan trọng không phải là rập theo kiểu sống của họ, e không ổn, mà là khám phá ra lối nhìn của họ về hạnh phúc giản đơn.
GỪNG CAY MUỐI MẶN
Người Việt cũng có một kiểu sống khá giống như vậy. Trong một số tiệc cưới, thay vì chỉ cắt bánh ngọt không, các cặp trẻ đã thực hành một phong tục Việt là cho nhau nếm muối mặn, gừng cay, diễn tả những cay đắng mùi đời mà cả hai sẽ đương đầu. Trong nghi thức Rửa Tội trẻ em trước kia vẫn có chuyện nhét vào miệng đứa trẻ chút muối. Đứa trẻ nếm phải chất mặn cuộc đời liền khóc thét lên. Nhưng nó cũng đành phải nuốt đi để bắt đầu đi vào trần thế này. Cũng chính vì vậy mà tổ tiên mình, từ thời Hồng Bàng trong tuyện thiêng Lĩnh Nam, trước khi biết ăn trầu cau, thì đã có phong tục lấy muối làm lễ cưới hỏi.
Những nhà tâm lý thời mới cỡ Erich Fromm, Leo Buscaglia, Robert Johnson, tha hồ mà mổ xẻ tim gan tâm lý loài người. Vậy mà tình yêu hạnh phúc xem ra vẫn ngoài tầm tay với! Người mình thì xem ra không cần phân tích nhiều. Trai gái lớn lên là phải biết ăn trầu. Bố mẹ trước khi lấy nhau đã phải ăn trầu. Miếng trầu là đầu câu truyện:
Gặp nhau ăn một miếng trầu Gọi là nghĩa cũ ngày sau mà nhìn
Truyện thiêng trầu cau và phong tục ăn trầu mãi mãi là một gia tài lớn truyền lại cho con: càng bị nghiền nát nhai ra thì càng trở nên mầu đỏ thắm tình yêu.
Bước theo đạo sống vuông tròn Mang gươm thập giá khơi dòng tình yêu Con đường nghiền nát trầu cau Nên màu đỏ thắm nên màu sắt son.
Thời nay ít người còn biết ăn trầu, nhưng cái ý nghĩa vẫn là một: bằng lòng chấp nhận được trầu cay, vôi nồng, cau chát, cũng như những đắng cay cuộc sống của gừng cay muối mặn. Lấy vợ lấy chồng là đi gánh vác, nên phải tập nhai mình ra, tập hy sinh quên mình thì mầu tình gia tình mới thắm nồng được. Đám cưới mà chỉ đút cho nhau ăn bánh ngọt không thì thật là đang đánh lừa nhau. Cứ tưởng bở. Cứ chờ sẽ được ăn ngọt như vậy mãi, cho đến khi không được thì vỡ.
Các “bà già trầu” mới đúng là những giáo sư đại học tình yêu trong phân khoa tâm lý đúng hiệu đấy. Tiệc cưới bây giờ không có trầu cau thì ít ra cũng phải có gừng cay muối mặn chứ.
Tay bưng bát muối chấm gừng Gừng cay muối mặn xin đừng bỏ nhau.
TIN VUI THẬT NGƯỢC ĐỜI
Chìa khóa hạnh phúc vẫn đúng ở bất cứ nơi nào: bên Tây, bên Mỹ cũng như bên Ta. Chính Chúa Giêsu đã tiết lộ cái bí mật này:
“Ai muốn cứu mạng sống mình thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống mình vì Thầy thì sẽ tìm được mạng sống ấy. Vì nếu người ta lợi được cả thế giới mà phải thiệt mất mạng sống mình thì nào có ích gì? Hoặc người ta sẽ lấy gì mà đổi mạng sống mình?” (Mt 16:25-26)
Mình có dịp dừng chân soi gương nhìn lại chính mình, nhìn sâu vào mắt nội tâm tự hỏi: Mình đang mang bộ mặt gì nhỉ? Nền văn minh chỉ thúc ép mình giương mặt bon chen đua đòi đang dẫn mình tới đâu nhỉ?
Nhân loại đang bước vào ngưỡng cửa năm 2000, hy vọng cũng có mà bất an trăn trở cũng nhiều: trong gia đình, trong tâm hồn, trong xã hội. Có con đường nào mở tới không? Người Amish có phong tục búp bê không mặt. Người Việt mình thì tập ăn trầu, chịu nếm gừng cay muối mặn hy sinh quên mặt mình cho nhau thì mới nở hoa hạnh phúc được. Cái bí mật xem ra thật ngược đời: muốn biết sống an bình hạnh phúc, thì chỉ có cách là xả bỏ cái tôi đi. Ai muốn cứu mạng sống mình thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống mình vì Thầy thì sẽ tìm được mạng sống ấy. Còn có con đường nào khác nữa đâu?!
|