ĐẠI HỘI TÒAN QUỐC ĐẦU TIÊN

NGƯỜI CÔNG GIÁO GỐC Á CHÂU-THÁI BÌNH DƯƠNG

(1^st National Asian and Pacific Catholic Convocation)

ĐÃ THÀNH CÔNG MỸ MÃN

Hơn 1000 người Công Giáo Hoa Kỳ gốc Á Châu-Thánh Bình Dương (TBD) đến từ khắp nơi để tham dự Đại Hội lần thứ I này, cuộc tập họp diễn ra tại khách sạn Hyatt vùng Arlington, Virginia, thủ đô Hoa Thịnh Đốn từ chiều Thứ Sáu 30 tháng 6 đến 3 tháng 7, 2006.

Buổi trưa ngày Thứ Sáu, từ Phi Trường Quốc Tế Ronald Reagan, người ta thấy nhiều nhóm người với cách trang phục khác thương tiến đến khách sạn cao tầng rộng lớn vùng Arlington. Bước vào sảnh đường, du khách gặp những nhóm người đang bận rộn chuẩn bị cho một biến cố. Nhìn cách trang phục đầy mầu sắc của các tham dự viên, cho biết họ là những người đến từ các hải đảo như Samoa, Tonga, Hawaii, Ấn Độ, Sri Lanka, Nhật, Đại Hàn, Indonesia, Lào, Hmong, Cambodia, Thái Lan, Pakistan, Bangladesh, Trung Hoa, Phi Luật Tân…xen lẫn trong đó còn có các giám mục, linh mục, những tu sĩ nam nữ của dòng Phanxicô, dòng Phaolô truyền giáo, Dòng Ngôi Lời, Dòng Mến Thánh Giá….

Hòa Hợp Trong Niềm Tin (Harmony in Faith) là tên gọi của Đại Hội này, biểu thị bằng huy hiệu vòng tròn đầy ấn tượng, chính giữa là thánh gía màu đỏ có hình tròn nhỏ tượng trưng cho Bí Tích Thánh Thể, bao quanh thánh giá là 12 người đủ thành phần đang nối kết vòng tay, phía trên có hình chim bồ câu. Cơ quan đứng tổ chức đại hội là National Asian and Pacific Catholic Organization (NAPCO), phối hợp với văn phòng di trú và tỵ nạn của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ - United States Conference of Catholic Bishop (USCCB).

Đúng 4 giờ chiều trong sảnh đường rộng lớn, giữa lúc tiếng cười nói rộn ràng của trên ngàn ngưới, thì một chàng trai vạm vỡ, mình trần, màu da tắm nắng bóng lóang vùng hải đảo Tonga, anh mặc váy chung quanh quấn thêm một vỉ đan kết bằng cói, tay cầm vỏ ốc tiến lên sấn khấu, một hồi trống theo nhịp chèo thuyền vang dội báo giờ khai mạc bắt đầu. Người thanh niên thổi lên ba hồi tiếng ốc ngân vang, thứ âm thanh hiếm hoi và huyền diệu làm cả hội trường im bặt trong sự náo nức đợi chờ. Từ cánh trái sân khấu, tiếng nhạc trổi lên cùng giọng hát của trên 60 bạn trẻ thuộc ca đòan tổng hợp do cộng đồng người Lào và Hmong đã công phu tập luyện. Dòng nhạc êm nhẹ tha thiết của bài “By The Waking of Our Hearts”, là lời mời gọi đầy y ‎nghĩa “Này tim ta hãy thức dậy, hồn ta hãy vui lên, Thánh Thần Thiên Chúa qui tụ chúng ta trong Đức Kitô….”. Đòan rước từ cuối hội trường tiến lên khán đài gồm 8 biển ngữ tượng trưng 8 vùng địa dư Á Châu và Thái Bình Dương. Bài hát ngắn với 5 phiên khúc, nhưng được lặp đi lặp lại đã làm nên không khí thánh thiêng của giờ kinh chiều thật êm dịu.

Điều khiển chương trình là linh mục Ricky Manalo, thuộc dòng Phaolo, với gịong nói và cử chỉ đầy chuyên nghiệp đã lần lượt giới thiệu chương trình buổi khai mạc đại hội. Thành phần nhân sự, được biết Đại diện HĐGM Hoa Kỳ và là chủ tịch tồ chức NAPCO là Đức GM Mai Thanh Lương. Chủ tịch điều hành là linh mục Art Balagat, còn có đại diện ĐGM Arlingto là LM Richard Mullins,  Bà Cecile Motus giám đốc văn phòng mục vụ di trú và tỵ nạn HĐGMHK, đại diện các dòng tu nam là LM Dòng Tên Kenneth J. Gavin, đại diện các dòng nữ, có nữ tu Jean Fallom. Hàng giáo phẩm thì có ĐGM Gerald Barnes, GM giáo phận San Bernardino, Chủ Tịch Ủy Ban di trú và tỵ nạn, GM Oscar Solis, GM Phụ tá TGP Los Angeles, GM Luis Antonia Tagle, đến từ Phi Luật Tân, GM Soane Lilo Foliaki từ đảo Tonga. GM Jacob Angadiath, từ Chicago, GM Pierre Bach thuộc Hội Truyền Giáo Pháp đặc trách nguời Lào.

Lễ khai mạc do ĐMG Mai Thanh Lương chủ sự, mở đầu nghi thức phụng vụ bằng ba tiếng chiêng của người Lào, sau lời nguyện là đọan thư Thánh Phaolo gửi giáo đòan Roma (1:8-12, 16). Ca đòan người Lào và Hmong cất lên bài “Hồn tôi hãy ca tụng Chúa” hát bằng ba ngôn ngữ Lào, Hmong và Anh Ngữ, tiếp theo là 8 lời nguyện được xướng bằng 8 ngôn ngữ. Sau lời nguyện kết thúc cả hội trường cùng hát lời cảm tạ ơn Chúa bằng 15 ngôn ngữ, bài hát chỉ đơn sơ hai tiếng “cám ơn” nhưng cung điệu thật vui tươi thanh thóat.

Trong phần xướng tên gần 100 đơn vị tham dự, mỗi sắc dân mặc y phục tiêu biểu cho truyền thống riêng, trong ấy thiếu vắng áo dài khăn đống Việt Nam!

Kết thúc nghi thức khai mạc đại hội là buổi tiếp tân và văn nghệ, những màn trình diễn rất đặc sắc của 4 vũ đòan gồm Đại Hàn, Tích Lan (Sri Lanka), Ấn Độ, và Tonga. Những điệu múa dân tộc đầy màu sắc đã tạo ấn tượng mạnh do các vũ công rất điêu luyện trình diễn.

Ngày Thứ Bảy mở đầu là giở kinh sáng, và nghi thức hòa giải do công đồng người Tongan thực hiện diển tả theo phong tục địa phương gọi là Hu-lou-ifi. Trước sự chứng kiến của ĐGM Foliaki, một người đại diện cho nhóm lên tiếng nhận lỗi và xin được tha, qua cử chỉ từng người lần lượt cởi bỏ vòng hoa kết bằng lá luo-ifi đeo trên cổ như một hành động khiên nhường nhận lỗi lầm, dẩn đến sự đọan giao với cộng đồng. Nếu người lãnh đạo chấp nhận lời thỉnh cầu tha thứ biểu hiện bằng cử chỉ cầm lấy vòng hoa khóac lên cổ, có nghĩa lỗi lầm đã được tha, thì một cuộc liên hoan sẽ mở ra, và nối lại mối tương quan đã bị cắt đứt. Trong khi mỗi người tham dự được phát một mảnh giấy nhỏ để viết xuống lời xin lỗi một người nào đó mà mình đã xúc phạm, rồi bỏ những miếng giấy ấy vào một giỏ để đốt đi.

Chương trình buổi sáng thứ bảy tiếp nối là bài thuyết trình của giám mục Chito Tagle đền tứ Phi Luật Tân, với đề tài “Hành trình đức tin trong cuộc sống hàng ngày”. Ngài là một giám mục rất trẻ, có tài diễn thuyết với cử chi vui tươi linh họat. Diễn giả đã dùng những thí dụ cụ thể để chuyển đạt những tư tưởng trừu tượng; chủ điểm của bài là nhằm cho thấy những người đến Hoa Kỳ từ muôn phương trời, trong cuộc hành trình họ đã vượt ra khỏi vị trí cố hữu của mình, không phải chỉ trên mặt địa dư lãnh thổ, nhưng là mọi lãnh vực khác, từ văn hóa, xã hội, phong tục tập quán, ngôn ngữ, y phục, món ăn…..mọi sinh họat đã không còn biên giới, cuộc hành trình ấy đi về một hướng chung đó là đức tin Kitô Giáo, mà cuộc hội ngô hôm nay như một điểm hẹn, đến điểm hẹn này là một dấu ấn vượt qua mọi hàng rào ngăn cách vì màu da, tiếng nói, phong tục, phái tính, giàu nghèo….

Thính giả tỏ ra rất thán phục và ngưỡng mộ tài diễn thuyết, đặc biệt anh chị em người Phi Luật Tân thì hãnh diện về vị chủ chăn tài ba và đầy triển vọng này.

Cả buổi chiều Thứ Bảy Đại Hội dành để tôn vinh Đức Mẹ Maria được tổ chức tại Vương Cung Thánh Đường Quốc Gia kính Đức Mẹ Vô Nhiễm tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn. Những chiếc xe bus đã chở đòan người tham dự tới địa điểm hành lễ vào buổi trưa. Tại đây du khách có thời giờ thăm viếng tòan cảnh trong ngòai, và mua kỷ vật tại ngôi thánh đường nguy nga đồ sộ nhất nước Mỹ này. Nơi đây nói lên niềm hãnh diện của người Công Giáo Hoa Kỳ và lòng sùng mộ dành cho Đức Trinh Nữ Maria Vô Nhiễm nguyên tội, mẹ Chúa Cứu Thế. Du khách còn có cơ hội ghé thăm Trung Tâm Văn Hóa John Paul II nằm cạnh Vương Cung Thánh Đường. Một tòa nhà kiến trúc tân kỳ, ngay lối vào, pho tượng đồng đen của vị giáo chủ khả kính đang đưa tay mời gọi mọi người đến với Ngài. Bước vào trong là những sưu tập văn hóa đủ lọai từ tài liệu, hình ảnh đến những kỷ vật lạ mắt. Nơi đây cũng là tụ điểm gặp gỡ của các nhóm bạn trẻ, những người mà vị giáo chủ đặc biệt quan tâm yêu mến bằng những đại hội giới trẻ tòan thế giới do Ngài chủ sự.

Chương trình phụng vụ khai mạc lúc 1g30 chiều. Mở đầu là lời chào mừng của LM Joseph T. Holcomb, giám đốc hành hương thuộc giáo xứ này. Tiếp theo là nghi thức tiến hoa và Chuỗi Mân Côi, suy niệm Năm Sự Sáng, đọc bằng 14 ngôn ngữ. Mỗi mầu nhiệm có hai sắc dân rước tượng Đức Mẹ theo hình ảnh của sắc dân đó, cùng với đòan múa dâng hoa từ cuối nhà thờ tiến lên. Theo thứ tự như sau:

-         Mầu Nhiệm I Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa: Đại Hàn và Bangla.

-         Mầu Nhiệm II Chúa Giêsu dự tiệc cưới Cana: Nhật và Ấn Độ

-         Mầu nhiệm III Chúa công bố nước trời: Nam Dương va Phi Luật Tân.

-         Mầu nhiệm IV Chúa biến hình: Chamoro và Việt Nam

-         Mầu nhiệm V Chúa lập Bí Tích Thánh Thể: Tích Lan và Trung Hoa.

Các đòan tiến hoa đều được chuẩn bị rất chu đáo, mỗi nước mỗi vẻ đẹp, mỗi điệu nhạc du dương theo cung giọng của dân tộc mình, diễn tiến rất hài hòa và nghiêm trang. Đòan tiến hoa và đội trống của Việt Nam thuộc giáo xứ Các Thánh Tử Đạo tại vùng thủ đô cũng góp mặt trong buổi chiều nay. Điều làm mọi người cảm động là lời kinh Kính Mừng do các em thiếu nhi rất nhỏ tuổi cất lên, tựa hồ xưa kia tại làng Fatima các em bé được diễm phúc nhìn thấy Đức Mẹ. Sau chuỗi Mân Côi và Kinh Cầu Đức Bà, thì đến lượt đại diện các em gái Nhật Bản gắn triều thiên trên tượng Đức Mẹ, trong khi ca đòan cất lên bài ca Mẹ Vô Nhiễm mà phiên phúc hát bằng tiếng Tamil, Trung Hoa và Việt Nam.

Phụng vụ chiều kết thúc bằng Thánh Lễ đồng tế do ĐMG Mai Thanh Lương chủ tế cùng với 4 giám mục, và khỏang 30 linh mục và phó tế. Giảng thuyết do LM Marc Alexander, từ Hamaii. Phụng vụ lời Chúa, dâng của lễ, và lời nguyện phối trí cho các sắc dân thật nhịp nhàng.

Chương trình sáng Chúa Nhật khởi đầu là Thánh Lễ đồng tế do ĐGM Oscar Solis, GM phụ tá TGP Los Angeles chủ sự. Nghi thức phụng vụ được chuẩn bị chu đáo, mỗi phần thánh lễ đều có sự đóng góp của các sắc dân, như bài đọc, dâng của lễ, lời nguyện giáo dân, ca đòan, thánh nhạc, ai cũng thấy chính mình và sắc dân mình được dự phần vào việc tế lễ. Điển hình là một bài hát của nhạc sĩ Duy Thiên đã được sọan lời tiếng Anh, cả hội trường hát vang cung điệu du duơng quen thuộc rất Việt Nam.

Thời gian còn lại của ngày Chúa Nhật được dành cho những để tài hội thảo. Chương trình hội thảo chia làm ba phần, phần I gồm 19 đề tài liên quan đến nhiều khía cạnh trong cuộc sống của khối người Công Giáo gốc Á Châu-TBD; từ việc nhận diện căn tính đến hội nhập văn hóa; từ những thách đố trong một xã hội đa nguyên đến các quan niệm đối chọi về các giá trị luân lí, địa vị của người nữ trong gia đình, trong xã hội và trong gíao hội. Sinh họat tôn giáo và những truyền thống từ Á Châu. Sứ vụ người giáo dân. Công l‎í trong vấn đề di dân. Sứ mạng rao giảng tin mừng. Ơn gọi trong cộng đồng Á Châu TBD. Nền tảng vững chắc trong gia đình người Á Châu.Tình trạng tòan cầu và đối thọai tôn giáo trong Giáo Hội Công Giáo Hoa Kỳ…..

Phần II gồm 4 đề tài bàn đến truyền thông đa văn hóa, lời mời gọi của HĐGMHK; những di sản của người Á Châu-TBD cống hiến cho xứ sở này, và về tổ chức của người công giáo Á Châu TBD (NAPCO). Phần III gồm 11 nhóm phân chia theo khu vực văn hóa: Cambodia, Trung Hoa, Phi Luật Tân, Indonesia, Nhật Bản, Kmhmu, Đại Hàn, Paksitan, Nam Á (Ấn Độ, Tích Lan, Bangladesh), Tonga, và Việt Nam.

Riêng phòng họp dành riêng cho Việt Nam thì có khỏang hơn 20 người tham dự, gồm các nữ tu, linh mục, tu sĩ và giáo dân, trong số ấy có các cụ thuộc Hội Cao Niên ở vùng thủ đô được Ông Bà Bùi Hữu Thư chở đến tham dự hội thảo. Đặc biệt có LM Phêrô Phan Đình Cho cũng đến với nhóm Việt Nam.

Mỗi đề tài hội thảo, Ban Tổ Chức đã bố trí một hay hai người nghiên cứu vấn đề trước để gợi y‎, hướng dẫn và làm bản đúc kết để dùng làm tài liệu về sau.

Ngày Chúa Nhật kết thúc bằng một dạ tiệc khá thịnh sọan, mở đầu là lễ chào quốc kỳ và hát quốc ca Hoa Kỳ do Knights of Columbus thực hiện, có phụ họa của ca đòan trẻ St. Columba vùng Maryland. Lời nguyện khai mạc do anh Philip Trần, Giám Đốc văn phòng Đa Văn Hóa thuộc TGP Seattle, bang Wahington đọc. Diễn giả chính trong buổi dạ tiệc được tiến sỉ Joseph Croos giới thiệu là Đức GM Gerald G. Barnes, GM giáo phận San Bernardino, California, hiện Ngài là Chủ Tịch Ủy Ban Di Trú và Tỵ Nạn thuộc HĐGMHK. Chính Đức Cha Barnes đã hết sức cổ võ để đại hội này được thực hiện. Trong bài nói chuyện Đức Cha đã khuyến khích những người Công Giáo gốc Á Châu TBD hãy mạnh dạn dấn thân hơn, nhận lấy trách nhiệm và ơn gọi của mình, hãy coi nơi đây là Hội Thánh của chính mình, đem những giá trị cổ truyền tốt lành làm giầu cho cộng đồng nơi mình sinh sống. Ngài kể ra 10 ưu điểm nổi bật rất đáng trân trọng của những người gốc Á Châu TBD.

Văn nghệ giúp vui trong bữa tiệc tối nay do các ban vũ của Bengali, Hmong, Phi Luật Tân, và Việt Nam trình diễn. Đặc biệt có màn nhảy sạp truyền thống (Tinikling: The bamboo Dance) của người PLT rất vui nhộn, các vị giám mục, linh muc đều được mời ra nhảy thử, không rõ có vị nào bị đập trúng chân không, nhưng tất cả hội trường đã có một đêm vui thỏai mái.

Chương trình Đại Hội sẽ kết thúc vào trưa Thứ Hai. Sau kinh nguyện buổi sáng là bài tham luận của LM Peter Phan Đình Cho, một khuôn mặt nổi bật trong giới thần học gia tại Hoa Kỳ được nhiều người ngưỡng mộ. Với giọng nói hùng hồn, mạch lạc của một giáo sư chuyên nghiệp, cha Cho làm cho cả hội trường thích thú theo dõi bài tham luận dài một giờ, ông đã khai triển đề tài quanh ba vấn nạn chính: Chúng ta đến từ đâu? Bây giờ chúng ta ở đâu? Và chúng ta đang đi về đâu?  

Dựa vào những sử liệu, diễn giả đã dẫn người nghe trở ngược dòng thời gian để tái xác nhận giá trị do tổ tiên những người di dân đã gây dựng được, đó là những hạt giống đức tin đã nảy mầm bám rễ và sinh hoa trái trên các vùng đất từ Á Châu, bởi máu của các anh hùng tử đạo đổ ra như tại Đại Hàn, Nhật Bản, Thái Lan, Việt Nam…Xa hơn nữa, theo truyền thuyết thánh Tôma Tông Đồ đã đặt chân đến Ấn Độ từ năm 52 sau công nguyên. Do đó đừng lầm tưởng rằng Kitô Giáo từ phương tây, mà ngược lại Kitô Giáo đã từ đông phương mà đến. Lịch sử Kitô Giáo đã có từ 2000 năm tại Á Châu, trong khi lịch sử Hoa Kỳ mới có trên 200 năm. Với chiều dài lịch sử như thế người Công Giáo gốc Á Châu TBD là những “người đi tiên phong trong vai trò đối thọai tôn giáo”, vì họ đến từ Ấn Đô Giáo, Phật Giáo và các nền văn hóa khác nữa. “Chúng ta có DNA Khổng Giáo trong tâm hồn” cha Cho nói. Ngày nay người CG Á Châu TBD đang đóng góp những gía trị lớn lao vào giáo hội và xã hội nơi đây, qua những sinh họat giao lưu hàng ngày từ ngôn ngữ, văn hóa, tập quán,…Đại hội đầu tiên này qui tụ 1000 đại biểu, nhưng cha hy vọng lần tới sẽ có 10,000 người tham dự. Những cuộc nghiên cứu cho thấy tại Hoa Kỳ trong vòng 20 năm nữa đa số người Công Giáo sẽ là dân thiểu số gốc Nam Mỹ (Latino), và người CG gốc Á Châu TBD.

Bài tham luận của cha Cho đã mở ra một cái nhìn mới đầy khích lệ và cũng đầy thách đố cho những ai quan tâm đến tương lai của Hội Thánh nói chung và tại Hoa Kỳ nói riêng; đồng thời cũng cống hiến cho cử tọa những suy tư rất gía tri như một đóng góp cụ thể cho tương lai. Kết thúc bài này như khép lại một biến cố mà người Công Giáo gốc Á Châu TBD ao ước từ bao nhiêu năm qua, để từ đây sẽ mở ra một trang sử mới cho Giáo Hội Công Giáo trên lãnh thổ Hoa Kỳ này.

Nghi thức bế mạc Đại Hội cũng là những kỷ niệm đầy ấn tượng khó quên, do ĐGM Mai Thanh Lương chủ tọa. Ca đòan tổng hợp đã cất lên bài “cầu xin Chúa Thánh Thần” hát bằng nhiều ngôn ngữ, tiếng Việt có câu “Thánh Thần xin Ngài ngự đến”, rồi bài “chúng ta được mời gọi” với dòng nhạc đượm nét Á Đông, ca đòan hát 4 bè rất điêu luyện, đã tạo nên không khí thánh thiêng và tươi vui.

Sau lời nguyện, ba tiếng chiêng của đại diện Thái Lan ngân nhẹ, nhắc nhở mọi người đón nghe đọan Thánh Thư gửi giáo đòan Thessalonians (2:13-17; 3, 5) đó một lời khích lệ vững tâm: “vậy thưa anh em, anh em hãy đứng vững và nắm giữ các truyền thống chúng tôi đã dạy cho anh em, bằng lời nói hay bằng thư từ. Xin chính Chúa chúng ta là Đức Giêsu Kitô, và xin Thiên Chúa là Cha chúng ta, đấng yêu thương chúng ta và đã dùng ân sủng mà ban cho chúng ta niềm an ủi bất diệt và niềm cậy trông tốt đẹp. Xin các Ngài an ủi và cho tâm hồn anh em được vững mạnh, để làm và nói tất cả những gì tốt lành”.

Trước khi nhận phép lành sau cùng, mỗi tham dự viên còn được tặng một gói muối nhỏ tượng trưng cho sứ vụ của người tín hữu là muối men cho đời. Mỗi người cũng được tặng một sợi chỉ màu theo phong tục Thái Lan gọi là Baci, người này dùng sợi chỉ cột vào cổ tay người kia như một cử chỉ yêu thương lưu luyến, tập tục này được dùng trong các dịp mừng như cưới hỏi, liên hoan, chào đón hay chia tay.

Đại Hội đã kết thúc vào trưa ngày Thứ Hai, 3 tháng 7 năm 2006 trong niềm hân hoan và hy vọng.

Vài nhận xét riêng của người tường thuật:

-         Tất cả diễn tiến trong Đại Hội được chuẩn bị khá chu đáo, chú trọng tới việc làm hơn lời nói. Do đó phần hội thảo rất chuyên nghiệp và cô đọng.

-         Sự phối hợp hài hòa của các nét văn hóa trong phụng vụ, thánh nhạc, văn nghệ không mang tính phô trương, mà nhằm diễn tả chiều kích tâm linh của người Á Châu.

-         Vấn đề ngôn ngữ vần còn là một trở ngại đối với một số người.

-         Một số giáo phận có lẽ chưa quan tâm đến nhu cầu của người Công Giáo gốc Á Châu TBD, nên không phổ biến các tin tức liên quan đến sinh họat này, mặc dầu sự chuẩn bị đã từ một năm trước.

-         Việt Nam có khỏang 10 người tham dự với tư cách cá nhân hoặc theo giáo phận. Có một số người được mời vào Ban Tổ Chức, ngòai ĐGM Mai Thanh Lương là người có trách nhiệm tổng quát, còn có mấy nữ tu dòng Mến Thánh Giá, các quầy triển lãm của Dòng Phanxicô, St. Paul, Ngôi Lời đều do các tu sĩ Việt Nam trách nhiệm. Trong các cuộc hội thảo và thuyết trình ngòai cha Phan Đình Cho, còn có thầy Hoàng Linh, chị Phạm Bạch Mai. Phần đóng góp vũ phụng vụ và tiết mục văn nghệ của Giáo Xứ Các Thánh Tử Đạo là do lời mời của Đức Cha Lương. Còn VN không có phái đòan chính thức nào tham dự.  

Tường thuật của Khôi Anh